?ahda?: Turisti bol, qiym?ti "od tutan" turizm m?rk?zi niy? h?l? d? büdc?d?n as?l?d?r?

?ahda? Turizm M?rk?zi ?ahda?da qiym?tl?r Fotonun mü?llifi ?ahda? Turizm M?rk?zi
Image caption ?ahda?: Turisti bol, qiym?ti "od tutan" turizm m?rk?zi niy? h?l? d? büdc?d?n as?l?d?r?

Yol boyu qar olmasa da, ?ahda?a yax?nla?d?qca, b?zi yüks?k yerl?rd? qar g?rünür. Bak?dan g?l?n avtobusdak? m?kt?blil?r sevinir, "Qara bax!" dey? bir-birl?rini s?sl?yirl?r.

Avtobusdan dü??n u?aqlar bir ne?? günün qar?yla qartopu oynay?b "qurdlar?n? ?ldür?nd?n" sonra kanatla da?a qalxmaq ü?ün kassa qaba??na t?l?sirl?r.

S?h?r saatlar? olsa da, Bak?dan 230 kilometr ?imalda yerl???n Qusardak? ?ahda? Turizm M?rk?zind? kassalar?n qar??s?nda adam ?lind?n t?rp?nm?k mümkün deyil. Uzun n?vb?y? durmaq cans?x?c? olsa da, kanatla da?a qalxmaq ü?ün bilet alma?a m?cbursan.

N?vb?nin ?atmas? t?xmin?n 1 saat ??kir. U?aq ü?ün 10, b?yükl?r ü?ün 15 manat olan biletin yegan? z?vqü xiz?k sürm?y?nl?r ü?ün kanatla qalx?b-dü?m?k, bir d? da??n ba??nda qartopu oynamaqd?r.

Kanata a??r ?antayla, su dolu plastik qablarla ??xanlar g?z? d?yir. Da??n ba??nda kafe olsa da, ?oxu ?züyl? yem?k g?türüb.

"Bak?da 2-3 manata sat?lan hamburqeri 12 manata ald?q", ?ahda? Turizm M?rk?zin? istirah?t? g?lmi? Tamilla Qafarova deyir.

O, xidm?tl?rin qiym?tind?n naraz?d?r, kanatdan sonra u?aqlar? ü?ün xiz?k d?sti g?türüb v? bir cütün? v? sah?d? sürm?k ü?ün 55 manat ?d?yib.

"Xiz?yi al?rsan 30 manata, onu sah?d? sürm?k ü?ün d? ?lav? 25 manat ?d?m?lis?n. Anlam?ram, xiz?yi al?b foyed? sür?si deyil?m ki? H?l? xiz?k sürm?k ü?ün laz?m olan d?st? d? 50 manat x?rcl?m?lis?n". Yanvar?n ?vv?ll?rind? ?ahda?da ail?si il? dinc?lmi? C?mil? Hüseynova 3 günlük istirah?tin ail? büdc?sini "?m?llic? silk?l?diyini" deyir.

"30 q?piklik su 4 manata sat?l?r", o ?ikay?tl?nir, ?lav? edir ki, ?ahda? Turizm M?rk?zi daha ?ox imkanl? turistl?r? c?lbedici g?rün? bil?r, amma orta g?lirli az?rbaycanl? bu m?rk?zin xidm?tl?rind?n bir-iki gün istifad? etm?k ü?ün n?l?r?s? q?na?t etm?lidir.

?sas? 2009-cu ild? d?vl?t büdc?si hesab?na qoyularaq, 2011-ci ild?n sonra istifad?y? verilmi? "?ahda? Turizm M?rk?zi" QSC h?l? d? büdc?d?n dotasiya al?r.

Antiinhisar Siyas?ti v? ?stehlak??lar?n Hüquqlar?n?n Müdafi?si D?vl?t Xidm?tinin reyestrind?ki m?lumatlara ?sas?n, bu il ?ahda? Q??-Yay Turizm M?rk?zin? 356 min manat maliyy? v?saiti ayr?l?b.

Qurumun müdiriyy?ti M?d?niyy?t Nazirliyin?, m?rk?z ?zü is? D?vl?t Turizm Agentliyin? tabedir.

Image caption ?ahda??n qarl? ?t?yi

?ahda? Turizm M?rk?zinin marketinq departamentinin r?hb?ri Rauf Jahangirov BBC News Az?rbaycancaya bildirib ki, 2018-19-cu il q?? m?vsümü ü?ün t?qrib?n 100.000-150.000 aras? ziyar?t?i q?bul etm?yi h?d?fl?yib.

Burada t?klif edil?n m?hsul v? xidm?tl?rin qiym?ti is? "r?qab?tlilik v? bazar t?l?bl?rin? ?sas?n" mü?yy?nl??ib, o bildirib.

Rauf Cahangirovun s?zl?rin? g?r?, kompleks ?razisind? olan 4 otel v? restoranlar müxt?lif kateqoriyal? mü?t?ri seqmentl?rin? xitab edir. "?n ?l?atan otel olan Zirve Hotel d?rd ulduzlu, dig?rl?ri is? be? ulduzludur".

Zirv? otelind? bir gec?nin qiym?ti h?ft?i?i 125, h?ft?sonu ü?ün 155 manatd?r. Bu m?bl??? yaln?z s?h?r yem?yi daxildir, 35 manata nahar, 45 manata is? ?am ed? bil?rsiz.

Y?ni, ?ahda?da bir günlük istirah?tin minimum x?rci bir adam ü?ün 300 manatdan ?ox v?sait t?l?b edir.

Turizm M?rk?zi kompleksin illik g?liri bar?d? BBC News Az?rbaycancan?n suallar?n? cavabland?rmay?b.

Kompleksin tabe oldu?u D?vl?t Turizm Agentliyinin (DTA) s?z?üsü K?nan Quluzad? bildirib ki, onlar qiym?t siyas?tin? qar??m?rlar, "yaln?z turizm strategiyas?n?n t??kilin?" cavabdehdirl?r.

"Biz m?rk?zd? turizm pontensial?n?n t?bli?at?, kollektivl? i? v? t?liml?r ke?irilm?sin? yard?m?? oluruq. Geri qalan bütün biznes i?l?rini, o cüml?d?n, qiym?tl?ri qurum v? burada f?aliyy?t g?st?r?n ?z?l strukturlar b?lirl?yib, h?yata ke?irirl?r", c?nab Quluzad? deyib.

?ahda? "?z?l bisnesin ?lind? olsayd?.."

"Turan" ?nformasiya Agentliyinin ?m?kda??, büdc? v?saitl?ri üzr? ara?d?rma?? jurnalist Hafiz Babal? d?vl?tin indiy? kimi bu kompleks? "bu q?d?r v?sait yat?rmas?na r??m?n buradak? otell?rin yaln?z imkanl? ??xsl?r ü?ün n?z?rd? tutuldu?unu" deyir.

Onun s?zl?rin? g?r?, günlük x?rcl?r ?lk?d? m?vcud olan bir ayl?q minimum istehlak s?b?tin? yax?nd?r.

"Bu, ?halinin azt?minatl? t?b?q?sini bu cür istirah?td?n m?hrum edir. Daha azulduzlu v? daha ?l?at?ml? xidm?tl?r t?klif olunmal? idi ki, azt?minatl? t?b?q? buradak? xidm?tl?rd?n istifad? ed? bilsin", Hafiz Babal? ?lav? edir.

H?r il ayr?lan v?saitd?n ?lav? dotasiyalar?n verilm?si v? bu qurumdan he? bir qazanc?n ?ld? olunmamas? h?min kompleksin laz?ml?l???n? "sual alt?na" qoyur.

"Quruma x?rcl?n?n v?saitin ?v?zind? he? bir g?lir ?ld? olunmursa v? kompleks orada olan ?z?l ?irk?tl?rin g?lir ?ld? etm?sin? xidm?t edirs? bu quruma büdc?d?n bu q?d?r v?sait ay?rmaq vacibdirmi, ümumiyy?tl?, bel? olan halda bu qurum biz? laz?md?rm??"

Hafiz Babal? deyir ki, kompleksin ?razisind? f?aliyy?t g?st?r?n otell?r kompleksin bütün infrastrukturundan he? bir ?lav? ?d?ni? etm?d?n istifad? edirl?r.

Image caption ?ahda? Turizm Kompleksin? qartopu oynama?a g?l?n u?aqlar

Jurnalist h?min otell?rin "b?yük ehtimalla, g?lir d? ?ld? etdikl?rini" deyir.

C?nab Babal? dü?ünür ki, bu, rentabelli biznesdir v? ?ahda?da idar?etm? d?vl?tin ?lind? olmay?b, ?z?l bisnezin ?lind? olsayd?, v?ziyy?t f?rqli ola bil?rdi".

"Biz ora yat?r?lm?? v?saitl?rin geri qay?tmas?n? g?zl?yirik, amma kompleks el? b?rbad idar? olunur ki, n?inki qoyulan investisiyan? geri qaytar?r, üst?lik, d?vl?t büdc?sinin as?l?l???ndan da azad olmur".

D?vl?tin bir quruma d?st?k olmaq ü?ün subsidiya verm?sini qanunamüvafiq sayan Hafiz Babal? burada yanl??? "hesabatl?l???n yoxlu?u"nda g?rür.

"2017-ci ilin maliyy? hesabat?n? yay?mlamad?lar. 2016-c? ilin hesabat? is? yar?m??q qoyulmu?du. Bu pullar bizim pullar?m?zd?r v? biz? heasabat verilm?lidir ki, bu qurum ?ld? etdiyi maliyy? n? d?r?c?d? do?ru-düzgün istifad? olunur. Veril?n subsidiya t?yinat? üzr?mi verilir?"

C?nab Babal? deyir ki, "d?vl?t tikibs? bel?, bu kimi i?l?rd? icra?? olmamal?, h?rrac ke?irilm?li, qurum London v? ya Türkiy? birjas?na ??xar?l?b, ayr?-ayr? s?hm hiss?l?ril? sat?lmal?d?r".

Buradak? dig?r bir problemin idar?etm? v? maliyy? v?saitl?rinin istifad?si il? ba?l? oldu?unu dil? g?tir?n Hafiz Babal? xarici idar??il?rin d? c?lb olunmas? il? külli-miqdarda pul x?rcl?nm?sini sat?nalma z?ncirinin t??kili, otell?rin t?chizat?, t?mir-b?rpa i?l?ri il? ba?l? idar?etm? il? ?laq?l?ndirir.

Bir-iki il? "he? bir maliyy? yard?m? olmayacaq"

"Bu kompleks Az?rbaycanda t?z? yarad?l?r, bura ax?n da ?oxdur. Ancaq orada h?r ?ey normal t??kil olsa, ?zü-?zünü doland?ra bil?r", Milli M?clisin üzvü Vahid ?hm?dov deyir.

Deputat hesab edir ki, bu turizm m?rk?zi "bir-iki ild?n sonra" ?zü-?zünü maliyy?l??dir? bil?c?k.

"Ora maraq h?ddind?n art?q ?oxdur. M?n ?züm d? bir ne?? d?f? orda olmu?am. Otell?rd? bir ?ox hallarda bo? yer olmur. Bu da ora olan mara?? g?st?rir.

Qanunla ?ahda? Q??-Yay Turizm M?rk?zi t?s?rrüfat obyekti kimi ?zü-?zünü maliyy?l??dirm?lidir, dü?ünür?m ki, bir-iki il? art?q ora d?vl?t t?r?find?n "he? bir maliyy? yard?m? olmayacaq", deputat deyir.

"Ancaq t?z? t??kil olunmas?n?, turistl?r t?r?find?n ora olan mara??, yol-k?rpü ??kili?ini, h?m?inin, yeni otell?rin tikintisini d? n?z?r? alaraq, Az?rbaycan d?vl?ti h?l?lik quruma yard?m edir. Bir-iki il? ?ahda? ?zü-?zünü doland?racaq", c?nab ?hm?dov ?lav? edir.

Qon?u Gürcüstanda xiz?k kefi

B?zi Az?rbaycan v?t?nda?lar? xiz?k sürm?k z?vqünü ya?amaq ü?ün ?ahda?a, Q?b?l?d?ki Tufanda?a yox, qon?u Gürcüstana gedirl?r. Onlar bunu qiym?tl?rin daha ucuz olmas? il? izah edirl?r.

Yeni ili ke?irm?k ü?ün Bakurianiy? getmi? Nicat Quluzad? deyir ki, qon?u ?lk?d? 3 gec? 4 günlük istirah?t onlara yol pulu il? birg? 900 manata ba?a g?lib.

"M?s?l?n, Bakurianid? xiz?kl?rin saat? 1 n?f?r ü?ün 8 lari, bizim pulla 5 manat idi.

Otelin qiym?tl?rin? g?linc?, booking vasit?si il? t?kc? istirah?t etm?k ü?ün 3 gec? 4 gün? 4 ulduz otel? 600 manat ?d?ni? etdim. Buna bütün gün ?rzind? 3 d?f? qidalanma da daxildir. 200 manat bütün s?f?r boyu n?qliyyata x?rcl?dim, taksi, avtobus, Bak?dan Tiflis?, Tiflisd?n Bakurianiy?, oradan da geri qay?tma. Bir d? yem?y? ?lav? 50-60 manat x?rcim ??xd?", Nicat Quluzad? deyir.

Bu yaz?n?n haz?rlanmas?nda BBC News Az?rbaycanca müxbiri Aygül Mehman da i?tirak edib.

Bu bar?d? daha geni?