10 min dollardan ?ox olan problemli kreditl?r n?z?r? al?nmal?d?rm??

manat dollar Fotonun mü?llifi REUTERS

Prezident ?lham ?liyevin cüm? ax?am? günü fiziki ??xsl?rin xarici valyutada olan problemli kreditl?rinin h?llil? ba?l? verdiyi f?rman birm?nal? q?bul edilm?yib.

F?rmana g?r?, 10 min dollara q?d?r kredit g?tür?n fiziki ??xsl?rin borclar?nda 2015-ci ild? iki d?f? ba? vermi? devalvasiyalardan sonra yaranm?? f?rq d?vl?t büdc?si hesab?na ?d?nil?c?k. B?s 10 min dollardan ?ox krediti olan v?t?nda?lar n?z?r? al?nmal?d?rm??

?qtisad?? Nazim B?yd?mirli bu f?rman? müsb?t q?bul ets? d?, onu "gecikmi? f?rman" adland?r?r, lakin ?lav? edir ki, f?rman?n icras? d?vl?t büdc?sinin yox, M?rk?zi Bank?n rezervl?ri hesab?na apar?lmal? idi.

Mill?t v?kili Vahid ?hm?dov deyir ki, "10 min dollardan ?ox olan kreditl?r haqq?nda is? müzakir? getmir".

?qtisad?? ?kr?m H?s?nov qeyd edir ki, 10 min dollardan ?ox kredit g?tür?n v?t?nda?lar bu m?s?l?ni m?hk?m?d? mübahis?l?ndir? bilm?zl?r, ?ünki, Konstitusiya m?hk?m?sinin 2015 v? 2018-ci ild?ki q?rarlar? h?l? d? qüvv?d?dir.

Fotonun mü?llifi REPORT.AZ

"10 min dollardan ?ox olan kreditl?r haqq?nda müzakir? getmir"

Mill?t v?kili Vahid ?hm?dov BBC News Az?rbaycancaya deyib ki, "bu, sosial layih?dir, buna g?r? d? ancaq 10 min dollara q?d?r olan problemli kreditl?r n?z?rd? tutulur, 10 min dollardan ?ox olan kreditl?r haqq?nda is? müzakir? getmir".

"Bu gün problemli kreditl?ri olan ?halinin 90-95 faizinin borcu 10 min dollara q?d?rdir. Kims? yüz min dollar kredit g?türübs?, buna aid edil? bilm?z, 10 min dollara q?d?r krediti olanlar is? sosial v?ziyy?ti z?if olan v? buna ehtiyac? olan insanlard?r".

C?nab ?hm?dov s?yl?yir ki, deputatlar problemli kreditl?rin h?lli il? ba?l? ?oxlu t?klifl?r veribl?r v? prezidentin f?rman?nda bu t?klifl?rin ?ks?riyy?ti n?z?r? al?n?b.

"?vv?l fikirl??irdik ki, bu, m?s?l? 400 min? yax?n adam? ?hat? ed?c?k, sonradan m?lum oldu ki, bu say 800 mind?n ?oxdur. ?d?ni?l?r ü?ün 1 milyard manat v?sait t?l?b olunacaq. Bu, ilkin hesablamalard?r v? ola bilsin ki, r?q?ml?r arts?n", - o deyib.

"Camaata krediti 15-16 faizl? versinl?r, 24-25 faizl? yox"

Mill?t v?kili qeyd edib ki, f?rman?n iki ?sas m?qs?di var ki, bunlar da ?halinin kredit problemini h?ll etm?k v? banklar?n kapitalla?mas? ü?ün ??rait yaratmaqd?r.

"Banklar ba?a dü?m?lidirl?r ki, bu ??rait ona g?r? yarad?l?r ki, bank sistemind? sa?lamla?ma getsin v? banklar kredit faizl?rini a?a?? sals?nlar ki, ?hali ?d?y? bilsin. ?d?m?dikc? h?m faizl?r art?r, h?m m?bl?? art?r, h?m d? bu, bank sistemin? t?sir edir. ?g?r bu gün banklar 12 faizl? ?man?t q?bul edirl?rs?, camaata da krediti 15-16 faizl? versinl?r, 24-25 faizl? yox. Bu m?s?l?l?r bit?nd?n sonra banklarda kredit faizl?ri k?skin a?a?? dü?m?lidir".

Qaraba? v? 20 yanvarda yax?nlar?n? itir?nl?r? güz??t

Vahid ?hm?dov ?lav? edir ki, bu f?rman?n icras?nda bir qrup ?haliy? güz??tl?rin olmas? müzakir? edilir.

"Problemli kreditl?rin h?lli m?s?l?sind? Qaraba? v? 20 yanvar ??hidl?ri, el?c? d? bu qrupdan olan insanlar?n ail?l?rin? güz??tl?rin edilm?si müzakir? edilir", - o s?yl?yib.

"Gecikmi? f?rman"

?qtisad?? Nazim B?yd?mirli bu f?rman? müsb?t q?bul ets? d?, onu "gecikmi? f?rman" adland?r?r.

BBC News Az?rbaycancaya dan??an iqtisad?? deyir ki, s?züged?n f?rman daha ?vv?l verilm?li idi.

"Bu f?rman?n ?sas müsb?t m?qam? odur ki, yüz minl?rl? v?t?nda??n m?hk?m?l?rd? süründürülm?sin? son qoyulacaq v? m?hk?m?nin icra orqanlar?nda olan i?l?r? xitam veril?c?k".

"D?vl?t büdc?sinin yox, M?rk?zi Bank?n rezervl?ri hesab?na apar?lmal? idi"

Nazim B?yd?mirli hesab edir ki, s?züged?n f?rman?n icras? d?vl?t büdc?sinin yox, M?rk?zi Bank?n rezervl?ri hesab?na apar?lmal? idi.

"Bir milyarda yax?n büdc? v?saiti güz??tli ??rtl?rl? kommersiya banklar?na v?sait ver?r?k fiziki ??xsl?rin g?türdüyü qaytar?lmayan kreditl?rin restruktizasiya olunmas?na d?vl?t büdc?sind?n d?st?k olunmas?n? müsb?t qar??lasam da, hesab edir?m ki, bu m?s?l?nin k?künd? duran ?slind? M?rk?zi Bank?n s?hv siyas?tind?n do?an m?s?l? idi".

Onun s?zl?rin? g?r?, "krediti olmayan v?t?nda?lar?n d?vl?t büdc?sin? ?d?diyi v?saiti bu m?s?l?nin h?llin? y?n?ltm?k bir m?nada ?dal?tsizlik yarad?r".

Mill?t v?kili Vahid ?hm?dov deyir ki, "V?saitin hardan g?türülm?si o q?d?r ?h?miyy?t k?sb etmir, ?ünki d?vl?t büdc?si d?, M?rk?zi Bank?n ehtiyatlar? da d?vl?tindir. Bundan ?lav?, ?d?nil?c?k m?bl??in bir qismi M?rk?zi Bank?n ehtiyat fondundan ?d?nil?c?k".

10 min dollardan ?ox krediti olanlar

"M?rk?zi Bank?n nümay?nd?l?rinin dediyin? g?r?, qaytar?lmayan kreditl?rin 90-95 faizin? yax?n? 10 min dollara q?d?r olan m?bl??l?rd?dir. ?g?r bir sosial add?m at?l?rsa, bütün kreditl?ri n?z?r? almaq olard?, amma devalvasiya n?tic?sind? t?kc? v?t?nda?lara deyil, büt?vlükd? iqtisadiyyata ciddi ziyan vurulub. Bunun ziyan?n aradan qald?r?lmas? yollar? bir ne?? il ?vv?l dü?ünülm?li idi", - Nazim Bayd?mirli deyir.

C?nab Bayd?mirli s?yl?yir ki, devalvasiyadan sonra t?kc? kredit g?tür?n v?t?nda?lar?n yox, h?m d? g?türm?y?nl?rin, el?c? d? ?irk?tl?rin itkil?rini aradan qald?rmaq ü?ün kompleks add?m at?lmal?? idi.

"?ox t??ssüf edir?m ki, kommersiya banklar? yüks?k faiz d?r?c?l?ri il? kredit verm?y? davam edir. Pis v?ziyy?t? dü?mü? v?t?nda?lar? m?cbur etdil?r, onlar yeni müqavil?l?r ba?lad? v? daha b?yük ziyana dü?dül?r. T??ssüf edir?m ki, Konstitusiya m?hk?m?si d? daxil olmaqla m?hk?m?l?r kommersiya banklar?n?n t?r?fini tutdu v? fors-major hallar?n? n?z?r? almayaraq m?s?l?y? subyektiv yana?d?. Bununla da m?hk?m? q?rar? il? v?t?nda?lar v? ?irk?tl?r haqs?z duruma dü?dü. Kreditl?rl? ba?l? m?hk?m?l?rd? banklar?n iddialar? ?sas?nda 600 mind?n ?ox mülki i?l?r var idi".

"Qaytar?lmayan kreditl?rin ?sas s?b?bi aradan qald?r?lmay?b"

?qtisad?? dü?ünür ki, problemli kreditl?r m?s?l?sini "daha a?r?s?z h?ll etm?k olard? v? h?kum?t bundan bir d?rs ??xarmal?d?r".

"H?kum?t bu m?s?l?l?rd?n d?rs ??xarmal?d?r v? kredit faizl?rinin kifay?t q?d?r a?a?? sal?nmas? ü?ün add?mlar atmal?d?r, ?ünki qaytar?lmayan kreditl?rin ?sas s?b?bi kredit faizl?rinin yüks?k olmas?d?r v? bu, aradan qald?r?lmay?b. Bunun k?künd? duran is? inhisar??l?q v? m?mur sahibkarl???d?r. Bu s?b?bl?rd?n birinin müv?qq?ti yüngüll??dirilm?si ?lk?nin v?ziyy?tini he? d? yax??la?d?rm?r", - o s?yl?yib.

"Devalvasiya v?t?nda??n günah? deyil"

?qtisad?? ?kr?m H?s?nov deyir ki, bu f?rmanla d?vl?t devalvasiya n?tic?sind? itkiy? qalm?? v?t?nda?lar?n bir qismin? k?m?k edir.

Onun s?zl?rin? g?r?, bu f?rman v?t?nda??n devalvasiyadan yaranm?? f?rq? g?r? m?suliyy?t da??mad???n? t?sdiql?mir v? bunun m?s?l?nin hüquqi m?vqesini d?yi?mir.

"?g?r des?k ki, bu, hüququ m?vqeni d?yi?ir, onda f?rman ham?ya aid edilm?li idi. ?ünki dollar krediti g?tür?n h?r k?s z?r?r ??kib v? devalvasiya v?t?nda??n günah? deyil".

C?nab H?s?nov qeyd edir ki, 10 min dollardan ?ox kredit g?tür?n v?t?nda?lar bu m?s?l?ni m?hk?m?d? mübahis?l?ndir? bilm?zl?r, ?ünki, Konstitusiya m?hk?m?sinin 2015 v? 2018-ci ild?ki q?rarlar? h?l? d? qüvv?d?dir.

"O q?rarlarda deyilirdi ki, xarici valyutada kredit verm?k olar v? milli valyutan?n devalvasiyas? ??raitin ?h?miyy?tli d?r?c?d? d?yi?m?si deyil, ?ünki ham? bunu g?zl?m?li idi. M?n m?hk?m?nin o q?rarlar? il? raz? deyil?m. Nec? g?zl?y? bil?rdil?r ki, ?g?r M?rk?zi Bank?n idar? hey?tinin r?hb?ri devalvasiyadan 2 gün ?vv?l ??x???nda deyir ki, devalvasiya olmayacaq. M?rk?zi Banka qar?? iddia qald?rmaq perspektivlidir, ?ünki bank o zaman v?t?nda?lar? aldatd?".

Bu bar?d? daha geni?