Quan hê? M?-Viê?t có ?m lên sau g??p g? Trump-Kim ? Hà N??i?

Trump-Kim summit Hanoi Ba?n quyê?n hi?nh a?nh KOREA SUMMIT PRESS POOL

Viê?c th??ng ??nh Trump-Kim l?n hai ???c t? ch?c t?i Hà N??i ???c cho là th?ng l?i t?t cho Viê?t Nam v? nhi?u m??t, nh?ng quan tam chính c?a nhi?u ng??i v?n là k?t qu? c?a h??i ngh? và tri?n v?ng c?a quan hê? Viê?t-M? sau s? kiê?n này.

Tr? l?i ph?ng v?n c?a BBC t? 23 ??n 26/2, gi?i quan sát ng??i M? g?c Viê?t g?m kinh t? gia Nguy?n Xuan Ngh?a, lua?t s? Tr?n Thái V?n và Ti?n s? Lê Minh Nguyên chia s? nha?n ??nh c?a h?.

'M??t th?ng l?i ngo?i giao'

Cho r?ng viê?c th??ng ??nh Trump-Kim l?n này ???c t? ch?c t?i Hà N??i là m??t th?ng l?i c?a Viê?t Nam, kinh t? gia Nguy?n Xuan Ngh?a nói:

"?ay là m?t th?ng l?i ngo?i giao cho Vi?t Nam khi th? ?? Hà N?i ???c Hoa K? và B?c Hàn ch?n là n?i t? ch?c th??ng ??nh gi?a hai l?nh t? c?a h?. Y?u t? ti?n d?ng có th? là then ch?t cho hai qu?c gia ?ang mu?n gi?i quy?t nhi?u mau thu?n trên bán ??o Tri?u Tiên và khu v?c ??ng B?c á. Nh?ng Hà N?i có th? khai thác th?ng l?i ngo?i giao ?ó nh? th? nào thì chúng ta ch?a bi?t."

'C?m nang' th??ng ??nh Trump-Kim t?i Hà N?i

Gi?i nhan quy?n ngh? gì v? h??i ngh? Trump-Kim?

VN tr?c xu?t ng??i '?óng gi?' ?ng Kim Jong-un

Lua?t s? Tr?n Thái V?n, c?u dan bi?u ti?u bang California, thì nói r?ng v? khía c?nh tuyên truy?n, s? l?a ch?n Hà N??i cho bi?n c? l?ch s? này s? ?em l?i m??t vài c? h??i t?t cho Viê?t Nam trên di?n ?àn qu?c t?, nh?t là v? l?nh v?c ngo?i giao, an ninh, và k? c? du l?ch.

Nh?ng ?ng V?n nh?n m?nh:

"Tuy nhiên, v?n ?? chính y?u và t?i quan tr?ng mà toàn th? gi?i ?ang ch? ??i v?n là k?t qu? c?a cu??c h?p th??ng ??nh gi?a hai ?ng Trump, Kim v? ch??ng trình t? b? v? khí h?t nhan c?a B?c Hàn c?ng nh? an ninh c?a vùng B?c chau á, n?u kh?ng mu?n nói ??n toàn c?u. Hà N??i ch? ???c dùng làm san kh?u cho m??t cu??c trình di?n chính tr? qu?c t? cho hai nhan va?t chính, ?ó là ?ng Trump và Kim v? m??t ?? tài c? th? gi?i ??u quan tam ??n."

Ti?n s? Lê Minh Nguyên phan tích:

"Trong c? h??i này, Hà N?i ???c l?i nhi?u, ???c M? coi là m? hình t?t mà B?c Hàn nên noi theo ?? phát tri?n, nên nó c?ng c? th? v? th? qu?c t? c?a ch? ??, b?o ??m ???c quy?n l?c c?a ??ng CSVN, t?o ???c lòng tin c?a M? và có th? ???c M? ?u ??i h?n trong th??ng m?i và trong các vi?n tr? kh?ng ?i?u ki?n.

"Nh?ng c? ba ??u có l?i. T?ng th?ng Trump có ???c uy tín là ?? vì hoà bình th? gi?i, nó h?u ích cho ?ng trong vi?c v?n ??ng tranh c? 2020 và cho vi?c xét gi?i Nobel Hoà Bình. Kim Jong-un ???c n?i l?ng c?m v?n kinh t?, và c?ng nh? CSVN, c?ng c? ???c th? v? th? qu?c t?."

?ng l?u y:

"Trong chuy?n này Hà N?i kh?ng ? th? ch? ??ng ng?i tay lái mà ch? là may m?n ???c ch?n, ?ng Trump nói s? g?p Kim l?n th? ba và ph?n ch?c là kh?ng ph?i ? Vi?t Nam. M?i ch?n l?a là m?t tín hi?u riêng mà M? mu?n g?i t?i B?c Hàn."

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh SAUL LOEB/Getty
Image caption T?ng bí th? Nguy?n Phú Tr?ng ti?p T?ng th?ng M? Donald Trump h?m 27/2

M??t th?ng ?iê?p cho B?c Kinh?

Ngoài nh?ng th?ng l?i nói trên, liê?u Viê?t Nam, qua d?p này, có th? g?i ???c m?t th?ng ?i?p t? nh? ??n B?c Kinh r?ng Hà N??i có ???c s? h? tr? chi?n l??c c?a Washington trong tranh ch?p Bi?n ??ng kh?ng?

V? ?i?m này, kinh t? gia Nguy?n-Xuan Ngh?a nha?n ??nh:

"?? chu?n b? t? ch?c th??ng ??nh l?n hai, hai phái b? c?a Washington và Bình Nh??ng ?? có nhi?u cu?c g?p g? và h? quy?t ??nh ch?n Vi?t Nam. Sau cùng phía Hoa K? chi?u lòng B?c Hàn mà ch?n Hà N?i thay ?à N?ng. Hà N?i s?t s?ng nh?n l?i vì ???c c? h?i nang cao th? giá c?a mình, nh?ng ?ay là s? ch?n l?a c?a ng??i khác."

"M?t cách gián ti?p và nh? nhàng, Hà N?i có th? cho B?c Kinh th?y quan h? ?ang c?i ti?n gi?a Vi?t Nam và Hoa K? do h? s? Bi?n ??ng, v?n là vi?c l?nh ??o Trung Qu?c ?? theo d?i và th?y t? lau. Tuy nhiên ?i?u này kh?ng có ngh?a là Hà N?i ?? dám l?y r?i ro mà nghiêng h?n v? phía M?."

Lua?t s? Tr?n Thái V?n la?p lua?n:

"Chính sách Hoa K? v? tranh ch?p Bi?n ??ng ?? ???c th?ng báo r?t r? ràng t? th?i T?ng th?ng Obama và v?n ???c duy trì ??n ngày h?m nay, ch? kh?ng ph?i m?i bay gi?. Còn v? phía Viê?t Nam, Hà N??i v?n ti?p t?c trò ch?i "?u day" gi?a Hoa K? và Trung Qu?c trong nhi?u n?m nay, dù nhà c?m quy?n Viê?t Nam hi?u r? s? bành tr??ng và ?e d?a quan s? c?a B?c Kinh t?i vùng Bi?n ??ng."

"Va?y cau h?i nên ???c ???t ra là, liê?u Viê?t Nam có dám g?i m??t th?ng ?iê?p, tr?c ti?p ho??c gián ti?p cho B?c Kinh trong k? h?p này kh?ng? Ti?c thay, qua hành x? t? nhà c?m quy?n Hà N??i v? nhi?u v?n ?? liên quan ??n Trung Qu?c trong quá kh? c?ng nh? hiê?n t?i, ng??i dan Viê?t Nam ?? bi?t khá r? cau tr? l?i." ?ng V?n nói.

Ti?n s? Lê Minh Nguyên phan tích:

"M? lu?n h? tr? Viê?t Nam trong tranh ch?p Bi?n ??ng, dù kh?ng th? nói ra trên bình di?n pháp ly hay ch? quy?n. Chính th?c thì l?p tr??ng c?a M? là t? do hàng h?i theo lu?t bi?n qu?c t?, Trung Qu?c kh?ng ???c b?i ??p các ??o nhan t?o, kh?ng ???c ?e d?a các ???ng v?n chuy?n qu?c t?."

"M? h? tr? Viê?t Nam ??n gi?n vì Viê?t Nam là con c? trong bàn c? t??ng v? ??i mà M? và Trung Qu?c ?ang ch?i, v?n ?? là CSVN kh?ng dám làm ??ng minh c?a M?, do v?a s? Trung Qu?c n?i c?n th?nh n? v?a s? M? s? b? r?i ??ng minh ?? thành con t?t thí."

"N?u có m?t th?ng ?i?p t? nh? ??n B?c Kinh thì ?ó là: bay gi? Viê?t Nam có m?t v? th? qu?c t? t?t, ?ang ???c M? và các qu?c gia khác trên th? gi?i giúp ?? t? ch? và t? b?o v?, v? ??a chính tr? và y th?c h? thì chúng ta là ??ng minh nh?ng xin ??ng l?n san."

Th?t ch??t thêm quan hê? v?i M??

Tr??c suy ?oán là viê?c T?ng th?ng Trump ??n th?m Vi?t Nam nhan d?p này s? mang ??n thêm cho ??i bên m??t c? h?i ??i tho?i song ph??ng, qua ?ó Viê?t Nam có th? th?t ch??t thêm quan hê? v?i M? v? nhi?u m??t, lua?t s? Tr?n Thái V?n nói:

"?úng nh? va?y! T? khi T?ng th?ng Trump tuyên b? rút kh?i Hiê?p ??nh ??i tác xuyên Thái Bình D??ng v?i 11 qu?c gia liên hê? trong vùng chau á (TPP), chính ph? Hoa K? có y ??nh s? ?i?u ?ình tr?c ti?p, song ph??ng v?i t?ng qu?c gia v? v?n ?? trao ??i ma?u d?ch kinh t?, thay vì b? ràng bu??c vào m??t quy lê? t?ng quát liên hê? ??n nhi?u qu?c gia tham d? vào TPP."

?ng ly gi?i:

"Chuy?n ??n Viê?t Nam l?n th? nhì ch? trong vòng 15 tháng c?a T?ng th?ng Trump s? t?o thêm m??t c? h??i t?t cho Hà N??i tr?c ti?p bàn th?o v?i các viên ch?c Hoa K?. Kh?ng riêng v?i ?ng Trump, phía Viê?t Nam s? có các bu?i làm viê?c v?i các viên ch?c ngo?i giao và an ninh cao c?p tháp tùng. Hai phía s? có c? h??i làm viê?c trong nhi?u l?nh v?c khác nhau nh? an ninh vùng Bi?n ??ng, giao th??ng qu?c t?, di trú, giáo d?c, và hy v?ng nhan quy?n, v.v.."

Ti?n s? Lê Minh Nguyên nói:

"Theo m?t nghiên c?u m?i ?ay c?a RAND Corp, trên bình di?n ??a kinh t? thì Trung Qu?c ?? sút chu?ng, M? kh?ng còn ng?n ch?n ???c, còn trên bình di?n ??a chính tr? thì M? ch? còn kh? n?ng k?m ch? s?c m?nh quan s? c?a Trung Qu?c trong m?t th?i gian n?a th?i, r?i sau ?ó c?ng s? sút chu?ng, t?c ?nh h??ng c?a M? s? b? ??y lùi ra kh?i Tay Thái Bình D??ng. Cho nên c?a s? c? h?i ?? các qu?c gia trong vùng nh? Viê?t Nam, là nên t?n d?ng th?i gian mà M? còn k?m ch? ???c này ?? xay d?ng n?i l?c, phát tri?n s?c m?nh quan s? h?u có kh? n?ng t? b?o v?, nh?t là xay d?ng ???c khu v?c 'kh?ng cho ti?p c?n, c?m vào vùng' hay A2/AD chung quanh n??c mình."

?ng la?p lua?n:

"Và ?úng ra, M? m?i là n??c mu?n th?t ch?t thêm m?i quan h? v?i Viê?t Nam, M? mu?n th??ng m?i ??u t?, và mu?n làm v?ng m?nh h?n vai trò ??i tr?ng chi?n l??c c?a Viê?t Nam v?i Trung Qu?c, trong khi CSVN ch? y?u là mu?n th??ng m?i ??u t? và mu?n dùng M? ?? k?m ch? b?t Trung Qu?c ? Bi?n ??ng, ch? d?t khoát kh?ng theo m? hình M? mà là theo m? hình phát tri?n c?a Trung Qu?c."

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Linh Pham/Getty
Image caption Ng??i dan Hà N?i ch? ?ón ?oàn xe ch? T?ng th?ng Hoa K? Donald Trumps tr??c khách s?n JW Marriott Hà N?i ?êm 26/2

Kinh t? gia Nguy?n Xuan Ngh?a có nha?n ??nh t??ng t?:

"Chúng ta ch?a bi?t ?ng Trump có nói gì v?i l?nh ??o Hà N?i hay kh?ng, ngoài l?i c?m t? hàm y x? giao v?i qu?c gia ??ng cai t? ch?c th??ng ??nh. Trong các cu?c g?p g? song ph??ng, ?ng Trump hay vu?t ve t? ái c?a l?nh t? x? khác khi b?c h? lên may xanh, có l? nh? m?t thu?t ?àm phán, nh?ng l?i thi?u thu?n nh?t vì ?u tiên t?ng lúc trong n?i tình chính tr? Hoa K?. Tuy nhiên, r? ràng là chính quy?n M? ?ang t?ng c??ng quan h? m?i m?t v?i Vi?t Nam vì m?i nguy Trung Qu?c lù lù trên vùng bi?n ??ng Nam á."

?ng k?t lua?n:

"K?t c?c, t?i thi?n ngh? kh?ng ph?i ?ng Trump mà chính Hà N?i m?i c?n b?t tín hi?u tích c?c, nh?t là v? quan h? kinh t? v?i Hoa K? trong b?i c?nh c?a tr?n th??ng chi?n gi?a M? v?i Trung Qu?c và n?u Hà N?i nêu quy?t tam c?i cách sau Hi?p ??c ??i tác Xuyên Thái Bình D??ng v?i 10 n??c còn l?i ngoài Hoa K?."

"?ay m?i là c? h?i cho Vi?t Nam thoát d?n kh?i s? l? thu?c vào kinh t? c?a x? láng gi?ng nhi?u tham v?ng mà l?i ít t?n tr?ng lu?t l? qu?c t?. Ngh?ch ly ? ?ay: ?u tiên c?a ?ng Trump là h? s? B?c Hàn, ?u tiên c?a Hà N?i là h? s? B?c Kinh!" ?ng nh?n m?nh.

Vui bu?n l?n l??n

???c h?i v? c?m nha?n tr??c s? kiê?n Viê?t Nam ???c ch?n là n??c ch? nhà trong th??ng ??nh Trump-Kim l?n này, Ti?n s? Lê Minh Nguyên gi?i bày:

"C?m nha?n c?a t?i là m?t s? vui bu?n l?n l?n."

"T?i vui vì trên bình di?n qu?c gia, th? gi?i bi?t ??n Viê?t Nam nhi?u h?n nên Trung Qu?c xem Viê?t Nam n?ng ky h?n mà b?t ?i s? hà hi?p. T?i bu?n vì M? xem chính quy?n CSVN là m? hình mà B?c Hàn nên theo, m? hình chính tr? ??c tài ??c ??ng, kinh t? t? b?n nhà n??c. T?i còn lo là sau th??ng ??nh này, CSVN có thêm chính danh ?? gia t?ng ?àn áp anh em dan ch? trong n??c."

C?u dan bi?u Tr?n Thái V?n chia s?:

"Trong chuy?n T?ng th?ng Trump ?i Viê?t Nam k? này, s? mong mu?n và yêu c?u c?a nhi?u vì dan c? Hoa K?, k? c? các v? dan c? M? g?c Viê?t, là mu?n th?y chính quy?n Trump ???t v?n ?? m?nh h?n v?i Viê?t Nam v? vi ph?m nhan quy?n và nh?ng chi?n d?ch b?t b? r?t nhi?u các nhà ho?t ???ng b?t b?o ???ng trong nh?ng n?m qua. ??i v?i Hoa K?, s? quan tam v? nhan quy?n và dan quy?n v?i m??t qu?c gia ??i tác, k? c? Viê?t Nam, v?n là m??t y?u t? thu?n tuy, c?n b?n, ?? xay lên m??t nên t?ng bang giao t?t và v?ng ch?c."

Tin liên quan