VN: Nguy c? t? tham h?t ngan sách 9 t? ?? la

Vi?t Nam, kinh t? Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Getty Images
Image caption Ng??i dan nên ??u t? vào các l?nh v?c b?n v?ng nh? vàng, b?t ??ng s?n, theo chuyên gia kinh t?

Y ki?n chuyên gia kinh t? r?ng kh?ng lo?i tr? kh? n?ng chính ph? Vi?t Nam nguy c? v? n? n?u kh?ng ki?m soát t?t chi phí và n? c?ng.

"Chúng ta vay n??c ngoài r?t nhi?u. G?n m?t n?a s? n? c?ng c?a chính ph? Vi?t Nam là n? n??c ngoài. N?u kh?ng ki?m soát ???c thì ??n m?t lúc nào ?ó s? ??a n?n kinh t? vào kh?ng ho?ng," Ti?n s? Kinh t? Nguy?n Trí Hi?u nói v?i BBC h?m 17/10.

?ng Hi?u nói vi?c m?t n??c trong giai ?o?n phát tri?n ?i vay ?? chi cho các nhu c?u hi?n t?i, r?i hoàn tr? b?ng các thu nh?p trong t??ng lai, là chuy?n bình th??ng và c?n thi?t.

"Nh?ng ph?i ? trong m?t gi?i h?n có th? ki?m soát ???c. Còn n?u vay quá nhi?u, s? d?ng ?òn b?y tài chính quá cao thì có th? d?n ??n v? n?."

Theo con s? Ki?m toán Nhà n??c g?i Qu?c h?i Vi?t Nam, ngan sách qu?c gia n?m 2018 tham h?t 9 t? ?? la, theo VnExpress.

Image caption Chuyên gia kinh t? Nguy?n Trí Hi?u

'Kh?ng nên g?m gi? ?? la M?'

??c khu kinh t?: 'Ch? ch?nh th?i gian thuê ??t, ch?a ??'

"Có m?t vài m?c mà có l? m?i ng??i quan tam. Tr??c h?t, cho ??n n?m 2020 thì Vi?t Nam ph?i gi?m thi?u b?i chi ngan sách xu?ng d??i 3,5% GDP. Hi?n t?i m?c b?i chi ngan sách c?a Vi?t Nam ? vào kho?ng 3,6-3,7%."

"Ti?p ?ó là n? c?ng c?a chính ph?, k? c? trong n??c và n??c ngoài, kh?ng ???c v??t quá 65% GDP. Hi?n t?i s? n? c?ng c?a Vi?t Nam v?n d??i m?c này nh?ng n?u kh?ng ki?m soát t?t thì d? dàng cao h?n trong nh?ng n?m t?i."

"V?i hai m?c tiêu này, hi?n t?i Vi?t Nam ?ang ki?m soát ???c nh?ng kh?ng có ngh?a chính ph? Vi?t Nam ???c l? là, ch? quan mà kh?ng có k? ho?ch gi?m n? c?ng và gi?m b?i chi ngan sách," Ti?n s? Hi?u nói v?i BBC.

'C?n th?t ch?t chi tiêu, gi?m n? c?ng'

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh HOANG DINH NAM
Image caption Ph?n l?n dan s? Vi?t Nam v?n s?ng d?a vào n?ng nghi?p

Theo tính toán c?a Ti?n s? Hi?u, hi?n v?i m?c tham h?t ngan sách 9 t? ?? la, và GDP ??u ng??i Vi?t Nam vào kho?ng 2500 ?? la/n?m, thì nhà n??c hi?n b?i chi ngan sách kho?ng 4%.

"??i v?i thu nh?p hi?n nay c?a ng??i dan, con s? 4% này là khá l?n, c?n ph?i có s? ki?m soát ch?t ch? h?n n?a ?? có th? ??t các m?c tiêu nêu trên."

?ng Hi?u nói n?u ch? nhìn trên con s? thì hi?n ch?a ?áng lo ng?i cho Kinh t? Vi?t Nam.

"M?c b?i chi này ch?a vào l?n ranh c?a r?i ro l?n, nh?ng nó ?ang ng?p nghé n?u kh?ng ki?u soát ???c t?t trong vòng 5 n?m t?i."

"Ngoài ra, n?n kinh t? Vi?t Nam còn r?t nh?, d? b? t?n th??ng b?i nh?ng bi?n c? trên th? gi?i, s?c ?? kháng còn kém và ?ang d?a r?t nhi?u vào xu?t kh?u."

?ng Hi?u cho r?ng chính ph? c?n gi?m chi phí th??ng xuyên, ví d? c?t b? m?nh tay các kho?n chi hành chính kh?ng c?n thi?t, chi cho xe c? c?a cán b?, chi cho các phái ?oàn ra n??c ngoài.

Ngoài ra, c?n ki?m soát chi phí ??u t?, ??c bi?t v?i các d? án ch? ??nh nhà th?u do ?út lót, khi?n chi phí gói th?u b? ??y lên cao.

Bên c?nh ?ó, vi?c th?t thu thu? t? các doanh nghi?p FDI có v?n n??c ngoài c?ng c?n ph?i rà soát l?i.

??i v?i v?n ?? n? c?ng, ?ng Hi?u nói con s? này c?a Vi?t Nam ?ang ngày càng l?n. Nh?ng ?i?u ?áng lo ng?i là chính ph? có th? r?i vào "?o t??ng v?n ki?m soát n? c?ng t?t."

"?ó là do n? c?ng n?m nào c?ng t?ng nh?ng GDP c?ng ngày càng l?n m?i n?m. Do ?ó ta v?n lu?n trong vùng an toàn là d??i 65% v? m?t con s?", Ti?n s? Hi?u gi?i thích.

"?? kh?ng r?i vào tình tr?ng ?o t??ng này, chính ph? c?n ??a ra m?t con s? tuy?t ??i, ví d? bao nhiêu tri?u t? VN?, ?? n?u n? c?ng ch?m t?i con s? này thì Qu?c H?i ph?i ??a ra bàn, chính ph? ph?i có gi?i pháp - nh? M? ?? làm," chuyên gia kinh t? Nguy?n Trí Hi?u nói.

'Th? h? sau có th? ph?i tr? giá cao'

Ba?n quyê?n hi?nh a?nh Tim Clayton - Corbis
Image caption Chuyên gia kinh t? cho r?ng n?u nhà n??c ti?p t?c b?i chi ngan sách thì các th? h? sau có th? ph?i tr? giá cao

Chuyên gia kinh t? nói v?i BBC r?ng v? m?t ng?n h?n, ng??i dan Vi?t Nam kh?ng ph?i lo ng?i v? an toàn cho tài s?n c?a mình.

"V? ng?n h?n, ng??i ta kh?ng nhìn th?y tình tr?ng ??t n??c ?ang ?i vào v? n? hay kh?ng. Nên tr??c m?t thì ch?a ph?i lo v? v?n ?? ?ó."

"G?i ti?t ki?m v?n h??ng l?i ít nh?t 7%. ??ng ?? la c?ng m?t giá nh?ng t? ??u n?m t?i gi? c?ng ch? m?t giá 3%. Nhà c?a ?ang lên giá. Ch?ng khoán lúc lên lúc xu?ng và hi?n ?ang trong giai ?o?n h?i ph?c. Giá vàng c?ng t??ng ??i ?n ??nh. Cho nên v?i m?t n?n kinh t? nh? th? thì tài s?n c?a ng??i dan hi?n t?i ??u t? vào các l?nh v?c trên thì tài s?n t??ng ??i ?n ??nh, b?n v?ng."

"Và n?n kinh t? c?ng ch?a ?i vào giai ?o?n mà ng??i dan c?m th?y gánh n?ng n? c?a qu?c gia ?è lên vai mình."

Tuy nhiên v? m?t lau dài, ?ng Hi?u nói "n?u tham h?t ngan sách l?n thì nó ??a ??n h?u qu? là n? qu?c gia ngày càng nhi?u. N?u kh?ng ki?m soát ???c thì có th? d?n ??n v? n?, nh? ?? x?y ra v?i Venezuela".

"N?u chính ph? ti?p t?c vay n? và b?i chi ngan sách thì ng??i dan kh?ng ch? ? th? h? này mà th? h? sau s? ph?i tr? cái giá r?t cao."

'áp l?c tr? n? l?n'

Trong báo cáo g?i Qu?c h?i Vi?t Nam h?i trung tu?n tháng M??i, Ki?m toán Nhà n??c cho hay "xét v? giá tr? tuy?t ??i, tham h?t ngan sách n?m nay n?m trong k? ho?ch Qu?c h?i giao và th?p h?n 0,03% GDP v? t? l?, dù v?y v?n ti?m ?n nh?ng t?n t?i trong c? c?u ngu?n thu, chi", theo VnExpress.

Ki?m toán Nhà n??c c?ng l?u y m?i lo áp l?c tr? n? n?m 2019 khá l?n dù ngh?a v? n? tr?c ti?p trên t?ng thu ngan sách v?n trong gi?i h?n cho phép.

Ch? trong 8 tháng c?a n?m 2018, Vi?t Nam ?? ky thêm 10 hi?p ??nh vay v?n, tr? giá 1,13 t? ?? la, theo VnEconomy.

T?i Di?n ?àn Kinh t? th? gi?i (WEF) di?n ra trong tháng này, so sánh trong ASEAN, n?ng l?c c?nh tranh c?a Vi?t Nam ??ng sau h?u h?t các n??c, ch? trên Lào và Campuchia, theo Vietnamnet.

N?ng l?c c?nh tranh c?a Vi?t Nam n?m 2018 c?ng t?t h?ng, ? v? trí 77, so v?i 74 vào n?m ngoái.

Tin liên quan